Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Semantic Web in Bibliotheken 2011

Autor: Marcin Roszkowski,

Kategorie: Wydarzenia

Tagi: , ,

Możliwość komentowania Semantic Web in Bibliotheken 2011 została wyłączona

  • Facebook
  • Wykop
  • StumbleUpon
  • Email

Tegoroczna konferencja Semantic Web in Bibliotheken odbyła się w Hamburgu w dniach 28-30 listopada. Była to już trzecia edycja spotkań poświęconych wykorzystaniu technologii sieci nowej generacji w bibliotekach. Dotychczasowym miejscem obrad była Kolonia, ale w tym roku organizatorzy postanowili zmienić lokalizację oraz wprowadzić do harmonogramu jeden dodatkowy dzień poświęcony na warsztaty tematyczne. Obrady miały miejsce w domu kultury w dzielnicy Wilhelmsburg, która jest oddalona od centrum miasta o ok. 10 minut jazdy pociągiem podmiejskim i bynajmniej nie zachęcała do spacerów.

Pierwszego dnia odbyło się równolegle sześć tematycznych paneli warsztatowych. Miałem możliwość uczestniczyć w warsztatach poświęconych projektom Memento oraz Open Annotation. Spotkanie miało charakter panelu dyskusyjnego poświęconego problematyce zmienności i nietrwałości zasobów sieciowych, aplikacjom archiwizującym oraz koncepcji semantycznych komentarzy. Przyczynkiem do dyskusji była prezentacja założeń i wyniki wdrożeń projektów Memento oraz Open Annotation. Jednym z efektów prac prowadzonych w ramach projektu Memento jest udostępnienie darmowego dodatku do przeglądarki Mozilla Firefox, który pozwala na śledzenie archiwalnych wersji aktualnie przeglądanego zasobu z poziomu przeglądarki internetowej. Wykorzystuje się tutaj dodatkową specyfikację nagłówków http oraz związane z tym możliwości negocjacji zawartości. Bazę dla Memento wyznacza zawartości kolekcji np. Internet Archive oraz UK Web Archive. Druga część warsztatów była poświęcona problematyce modelowania semantycznych komentarzy sieciowych za pomocą ontologii. Celem projektu jest formalna specyfikacja przypisów komentujących, przy czym przyjmuje się tutaj bardzo szerokie rozumienie tego terminu. Każdy zasób sieciowy może pełnić funkcję adnotującą inny zasób. Wychodzi się więc poza interpretację adnotacji jako komentarza, przypisu czy uwagi. Problemy pojawiają się np. kiedy komentarz dotyczy fragmentu zasobu, co jest rzeczą zupełnie naturalną. Jeśli sam komentowany zasób nie jest strukturalnie podzielony na fragmenty, do których można się odwołać, to taki sposób tworzenia powiązań jest bardzo utrudniony. Przedstawiono założenia projektu W3C Media Fragments, który ma pomóc w rozwiązaniu tego problemu. Jako przykłady pokazano wykorzystanie tweetów oraz ich formalnych identyfikatorów, które umożliwiają generowanie semantycznych adnotacji.

Zasadnicza część konferencji to dwa dni wypełnione wielogodzinnymi sesjami. Moją uwagę zwróciło kilka wystąpień, które albo bezpośrednio nawiązywały do  praktyki bibliotekarskiej, albo prezentowały ciekawe rozwiązania koncepcyjne i technologiczne. Pierwszym z nich był referat Thomasa Bakera(DCMI), który podjął dotyczył koncepcji ustanawiania powiązań danych bibliotecznych z zasobami sieciowymi. Nawiązał do manifestu bibliotek, muzeów i archiwów włączających się w model danych powiązanych, który jest zestawem założeń, jakie należy przyjąć w tworzeniu i udostępnianiu informacji. Thomas Baker poruszył problem końca formatu MARC21 i poszukiwania (projekt Biblioteki Kongresu) dla niego alternatywy. Stwierdził, że następca MARC21 musi być oparty na standardzie RDF, a pragmatykę reprezentacji informacji będą wyznaczały profile aplikacyjne, tak jak to ma miejsce w przypadku Dublin Core Application Profiles. Przejście do modelu RDF w odwzorowaniu danych bibliograficznych to jednocześnie koniec koncepcji rekordu bibliograficznego jako jednostki bazodanowej i początek ekspresji informacji w formie deklaracji RDF. W wystąpieniu pojawił się również głos dotyczący konieczności przeformułowania FRBR, który wyznacza model uniwersum bibliograficznego. Tę tematykę podjął Jakob Voss, który zaprezentował „lżejszą ” wersję FRBR i założenia Simplified Ontology for Bibliographic Resources (SOBR). Kolejne interesujące wystąpienie to referat Rurika Greenalla dotyczący kształcenia bibliotekarzy w zakresie katalogowania zasobów bibliotecznych w RDF. Jego wystąpienie było dosyć spektakularne ponieważ stojąc na mównicy jednocześnie tweetował i dopiero ta całość tworzyła pełny obraz jego wystąpienia. Poruszył on problem wykorzystania koncepcji Linked Data już na etapie tworzenia danych bibliotecznych, nie zaś podczas konwersji tradycyjnych formatów bibliotecznych. Przeszkolił zespół opracowania zbiorów w NTNU University Library w zakresie katalogowania w RDF za pomocą autorskiej aplikacji. Jednym z problemów, które pojawiły się podczas tego eksperymmentu nie była niechęć bibliotekarzy do RDF, czy też problemy z jego zrozumieniem, lecz brak narzędzi wizualizacji danych, które ułatwiłyby tworzenie opisów i odesłań do zewnętrznych zasobów w chmurze danych powiązanych. Kilka referatów dotyczyło również konieczności przeformułowania modelu publikowania i obiegu informacji w nauce. Pojawiła się krytyka tradycyjnego modelu czasopisma recenzowanego, ekspansywnego charakteru działalności największych wydawców publikacji naukowych oraz braku obiektywizmu i obecności patologii w obliczaniu wskaźnika impact factor.

W konferencji wzięło udział prawie 190 osób w większości z Niemiec. Tegoroczne SWiB stało na wysokim poziomie zarówno organizacyjnym jak i merytorycznym. Chociaż na slajdach obecne były kody RDF, to wystąpienia nie miały charakteru technicznego i przeznaczonego dla programistów, lecz prezentowały rozwiązania na poziomie koncepcyjnym i potrzebną na tym etapie wiedzę typu know how.

Możliwość komentowania jest wyłączona.