Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

RDA Webinar – omówienie

Autor: Agnieszka Brachfogel,

Kategorie: Katalogowanie i bibliografia, Wydarzenia

Tagi:

Zostaw komentarz

  • Facebook
  • Wykop
  • StumbleUpon
  • Email

alcts2321-e1393958555508

19 marca br. odbył się, zapowiadany na naszym blogu, webinar zorganizowany przez ALCTS nt implementacji nowych amerykańskich zasad katalogowania – RDA (Resource Description and Access) na przykładzie Biblioteki Uniwersytetu Illinois w Chicago (UIC). Prelegentem był Stephen Smith, bibliotekarz odpowiedzialny za gromadzenie zbiorów w tejże instytucji. Poniżej zamieszczamy omówienie tego wystąpienia.

Prelegent skupił się na czterech zasadniczych kwestiach: a) strategii ogólnej i procedurach wdrożeniowych, b) programie szkoleń, c) obiegu dokumentów zwartych oraz d) wynikach i ocenie wdrożenia oraz wyznaczeniu dalszych kierunków.

Pierwszy krok w implementacji RDA powinien  polegać na rozpoznaniu koniecznych zmian z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań oraz opracowaniu procedur wdrożeniowych przez bibliotekarzy z zaplecza metodologiczno-technicznego. Dzięki temu ma się pewność, że cały proces odbywa się ze świadomością konsekwencji przyjętych rozwiązań (tzn. dana zmiana wymusza ustalenie sposobu jej przeprowadzenia, czyli odpowiedzi na pytanie czy dany proces można przeprowadzić automatycznie czy też wymaga ręcznego działania, co z kolei ma wpływ na ponoszone koszty itd.).

Wdrożenie RDA wiąże się z następującymi problemami: podjęciu decyzji czy „stare” rekordy będą aktualizowane do nowych zasad czy nie;  w przypadku baz współkatalogowanych lub baz, w których dominują rekordy pobierane (ang. copy cataloguing), należy ustalić standardową zawartość dla rekordów RDA lub przyjąć zasadę pobierania rekordów bez względu na ich strukturę; wybrać częściowe przekształcenie istniejących zasad lub dokonać pełnej implementacji RDA; w przypadku rekordów mieszanych (ang. hybrid records, obejmujących zarówno elementy wynikające z wcześniejszych zasad, jak i z RDA) należy ustalić określony zestaw pól RDA, o które te rekordy byłyby poszerzane; świadomość wpływu przyjętych zmian na gromadzenie i katalogowanie; określenie planu masowych aktualizacji haseł w rekordach wzorcowych; wzięcie pod uwagę kosztów związanych ze szkoleniem kadry bibliotecznej oraz planu tychże szkoleń (ustalenie poziomu zaawansowania, harmonogramu itp.). Te ustalenia wyznaczają koszty całej operacji, ale nie można zapominać o kosztach ukrytych, wynikających np. z niedostatecznej liczby pracowników przydzielonych do przeprowadzenia dużych i licznych zmian, z koniecznością równoległego nadgonienia istniejących zaległości.

Procedury wdrożeniowe, które opracowano w UIC, obejmowały cele krótko- i długoterminowe, w tym: harmonogram bieżących i przyszłych prac oraz udostępnienie użytkownikom nowych możliwości wynikających z przyjętych zmian w jak najszybszym czasie.

Strategię szkoleń wyznaczają dwa zasadnicze warunki: potrzeby kadry pracowniczej oraz potrzeby użytkowników. W przypadku UIC szkolenie bibliotekarzy z zakresu RDA obejmowało w sumie ok 35-40 godzin w ciągu 6-dniowym. Podzielono je na dwie części: dwa pierwsze dni poświęcone były podstawom nowych zasad (czyli modelowi FRBR), kolejne cztery dni – już samym zasadom RDA (w tym porównaniu RDA z zastąpionymi zasadami AACR2 oraz przedstawieniu nowej struktury rekordu w formacie MARC). Oba bloki szkoleń rozdzielono dwoma dniami weekendu, aby szkoleni mieli czas na ugruntowanie zdobytej wiedzy. Ponadto, po południu prowadzono ćwiczenia praktyczne w grupach 2-3 osobowych, podzielonych tak, aby w każdej grupie znalazł się pracownik doświadczony, jak i ten z niewielkim stażem pracy (ang. team approach).

Procedury wdrożone w UIC w zakresie katalogowania bazują na dokumentacji opracowanej przez Bibliotekę Kongresu dla potrzeb PCC (Program for Cooperative Cataloguing). W praktyce UIC, które w wąskim zakresie tworzy rekordy od podstaw, dotyczą one dwóch ścieżek weryfikacji danych pobieranych z bazy OCLC: jeśli rekord jest zgodny z RDA pracownicy mają obowiązek sprawdzić zawartość i poprawność danych (co dodatkowo stanowi dobre ćwiczenie we wdrażaniu się pracowników w nowe zasady); natomiast jeśli rekord jest w wersji sprzed RDA – muszą dodać odpowiednie pola wg nowych zasad (m.in. pola 336-338), tworząc w ten sposób rekord mieszany (ang. hybrid record), ale bez konieczności całkowitego przekształcenia w standardowy rekord RDA (ang. RDA standard record). Do tego dochodzi weryfikacja haseł wzorcowych. Rekordy mieszane utworzone w UIC nie są przekazywane do bazy OCLC, ale pozostają w bazie lokalnej.

Ocena etapu wdrożenia RDA w UIC okazała się korzystna dla nowych zasad. Okazało się, że średni czas poświęcony na weryfikację pobieranych rekordów pod kątem opisu formalnego, był, w przypadku rekordów utworzonych wg zasad RDA, krótszy od tych, będących w strukturze mieszanej (AACR2+wybrane pola RDA). Z kolei na 1908 tytułów zarejestrowanych w ciągu sześciu tygodni (maj-czerwiec 2013 r.) ponad połowa (tj. 1179 tytułów) była opracowana w strukturze mieszanej (z czego zaledwie 7% rekordów zawierało do 3 elementów RDA, 57% od 4-5 elementów, a 34% powyżej 6 elementów), zaś 729 tytułów było opracowanych wyłącznie wg zasad RDA. Przy tym udało się uniknąć większych zaległości, co, zdaniem prelegenta, wynika z odpowiedniego przygotowania i przeszkolenia pracowników.

Dalsze kierunki prac w UIC obejmują: regularne szkolenia; ewentualne wprowadzenie makropoleceń w obiegu dokumentów zwartych; śledzeniu corocznych zmian wprowadzanych do RDA (w kwietniu); skupieniu uwagi na zapewnieniu użytkownikom długotrwałego i stabilnego dostępu do danych.

Stephen Smith. Up, up and away with RDA! Staff training, implementation, and monographic workflow [Dalej, dalej i już w RDA! Szkolenie kadry, implementacja i obieg dokumentów zwartych], 19 marca 2014. ALCTS Webinar. Dostępne po zarejestrowaniu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>