Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Linked Data in Libraries: Let’s make it happen!

Autor: Marcin Roszkowski,

Kategorie: Wydarzenia

Zostaw komentarz

  • Facebook
  • Wykop
  • StumbleUpon
  • Email

WP_20140814_012

14 sierpnia 2014 r. w Bibliothèque nationale de France (BnF) zorganizowano konferencję satelicką poprzedzającą tegoroczny kongres IFLA. Tematyka spotkania dotyczyła publikowania danych bibliograficznych i kartotek wzorcowych zgodnie z modelem danych powiązanych – Linked Data. Hasło przewodnie konferencji Linked Data in Libraries: Let’s make it happen nawiązywało do konferencji satelickiej z 2010 roku, kiedy to tematem przewodnim była adaptacja nowych angloamerykańskich zasada katalogowania RDA w Europie a motto spotkania brzmiało: RDA in Europe: make it happen. Przez cztery lata RDA nie zawojowało działów katalogowania w bibliotekach Europy. Rozpoczęto jednak dyskusję nad zaletami i wadami tego standardu. Jest ona koordynowana przez grupę przedstawicieli bibliotek europejskich – EURIG (European RDA Interest Group). RDA nie było jednak głównym tematem tegorocznej konferencji w Paryżu. Wspominano ten standard tylko w kontekście sformalizowanego schematu metadanych wykorzystywanego do konwersji danych z MARC 21.  W przypadku koncepcji Linked Data jako sposobu prezentowania danych „bibliotecznych” również nie można mówić dużej skali zaangażowania bibliotek w tworzenie zasobów Sieci Semantycznej, lecz w tym przypadku można odwoływać się do konkretów, czyli do kilku ważnych projektów  bibliotecznych.

Głównym organizatorem konferencji był BnF. Gildas Illen, dyrektor działu bibliografii i digitalizacji, wraz Emmanuelle Bermès (BnF, koordynator specjalnej grupy zainteresowań ds. Sieci Semantycznej przy IFLA) dokonali formalnego otwarcia i zamknięcia obrad. Spotkanie miało formę warsztatowo-prelekcyjną. Obok typowej części, w której prelegenci występowali z referatami zaplanowana trzy ok. dwugodzinne spotkania warsztatowe. Było to Linked Data dla początkujących, średniozaawansowanych oraz warsztaty dla kadry zarządzającej. Niestety warsztaty dla średniozaawansowanych nie odbyły się.

Retoryka wystąpień została zasugerowana przez organizatorów w zaproszeniu. Miały to być omówienia udanych projektów (ang. success stories). W dalszej części zostaną omówione wybrane wystąpienia podczas konferencji w BnF. Valentine Charles (Europeana) przedstawiła prace prowadzone w ramach Europeany i The European Library jako platform agregujących metadane z zewnętrznych źródeł.  Omówiła założenia modelu metadanych w Europeanie, czyli EDM (Europeana Data Model) oraz The European Library. Odniosła się również do prób opracowania wielojęzycznego słownictwa kontrolowanego wykorzystywanego do wyszukiwania w kolekcjach tematycznych. Mowa o rozwijanym od 1997 roku projekcie MACS (multilingual access to subjects), który jest wdrażany w The European Library  a także o kolekcji Europeana 1914-1918.

Dużą wartość dla uczestników konferencji, którzy planują projekty związane z publikowaniem danych w modelu Linked Data miało z pewnością wystąpienie Agnes Simon (BnF) i Adriena Di Mascio (Logilab). Prezentacja dotyczyła rozwoju sztandarowego projektu tej biblioteki, jakim jest data.bnf.fr. Przedstawiono zakres współpracy BnF z firmą IT Logilab, która jest wykonawcą platformy bazodanowej. Oprócz  wskazania na motywacje i sposób realizacji tego projektu, we współpracy z formą Logilab zastosowano rozwój oprogramowania oparty na scenariuszach zachowań użytkowników. Był to ciekawy głos w kontekście współpracy bibliotekarzy z programistami. W prezentacjach przedstawicieli BnF dotyczących projektu data.bnf.fr podkreśla się zaangażowanie programistów z Logilab oraz fakt, że opracowali i udostępnili na otwartej licencji oprogramowanie CubicWeb , które jest stosowane w tym projekcie. Dane BnF opublikowane w modelu Linked Data są dostępne do pobrania oraz od niedawna zdalnie za pośrednictwem języka zapytań SPARQL. Udostępniono również szereg interaktywnych narzędzi wizualizacji danych z bazy data.bnd.fr.

Lukas Koster (Biblioteka Uniwersytetu w Amsterdamie) i Rurik Greenall (Norweski Uniwersytet Nauki i Technologii) przedstawili sposoby wdrożeń technologii Sieci Semantycznej w kontekście danych bibliograficznych. Poszczególne przypadki zastosowania technologii  zorganizowali w obszary związane z katalogowaniem dokumentów, pozyskiwaniem danych i ich publikowaniem w sieci.

Podczas wystąpień i panelu dyskusyjnego poruszano kwestię otwartości danych bibliotecznych i wzorcowych – konieczności stosowania precyzyjnych deklaracji w opisie kolekcji, co do zakresu jej ponownego użycia, widoczności danych w sieci – zalet korzystania z mikrodanych ze szczególnym uwzględnieniem specyfikacji schema.org (tzw. semantyczne systemy znaczników zagnieżdżane w strukturze dokumentu html i rozpoznawane przez mechanizmy indeksujące liczących się wyszukiwarek internetowych).  Problemem, który zauważono na obecnym stanie rozwoju bibliotecznych danych powiązanych (Library Linked Data) jest określanie wersji aktualnie udostępnianego zbioru danych. Ta forma publikacji danych nie ma charakteru bieżąco aktualizowanej kolekcji, lecz okresowego udostępniania nowszych wersji. Stąd pojawił (m.in. Diane Hillman) się postulat o uwzględnieniu tego aspektu w schemacie metadanych na poziomie kolekcji. Dotyczy to również aktualnie stosowanej wersji ontologii czy schematu metadanych do opisu danej kolekcji.

Udział w konferencji wzięło ok. 180 uczestników, w dużej części z Europy, ale obecni byli również goście z Ameryki Północnej i Południowej. Samo spotkanie miało na celu pokreślenie roli współpracy bibliotekarzy i specjalistów od IT w tego typu projektach oraz wagi części koncepcyjnej takich projektów. O ile w pierwszym przypadku sukces zależy w dużej mierze od wypracowanych mechanizmów współpracy, to w drugim od doświadczenia bibliotekarzy odpowiedzialnych za metadane i zarządzanie kartotekami wzorcowymi. To co często podkreślano, to przyjęcie zasady małych kroków i rozpoczynanie tego typu projektów od małych i spójnych kolekcji bibliograficznych czy pełnotekstowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>